Những cách Iran tiếp tục 'báo thù' Mỹ

Câu hỏi "Iran phản ứng ra sao sau khi thiếu tướng Qassem Soleimani thiệt mạng" xuất hiện trong đầu các nhà hoạch định chính sách và công chúng Mỹ sau vụ không kích hôm 3/1. Phản ứng đầu tiên mà Mỹ phải nhận là đòn tập kích tên lửa của Iran nhằm vào hai căn cứ có lính Mỹ đồn trú tại Iraq ngày 8/1, dù không gây thương vong.

Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ali Khamenei sau đó tuyên bố vụ tập kích tên lửa là "cú tát mạnh" giáng vào mặt Mỹ nhưng chưa đủ, bởi mục tiêu cuối cùng của Iran là đẩy lùi Mỹ khỏi khu vực Trung Đông, và Tehran sẽ tiếp tục tung các đòn tấn công nhắm vào lợi ích của Mỹ cho đến khi đạt được mục đích này.

Lời đe dọa của lãnh đạo Iran khiến nhiều người lo ngại nguy cơ nổ ra xung đột giữa Tehran và Washington. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng Iran sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi đối đầu trực diện với Mỹ.

Các lệnh trừng phạt của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong những năm qua đã khiến kinh tế Iran thiệt hại nặng. GDP nước này giảm gần 10% trong năm 2019, xuất khẩu dầu mỏ tụt từ 2,5 triệu thùng xuống dưới 500.000 thùng/ngày.

Lạm phát tại Iran tăng nhanh và hiện ở mức hơn 30%, tỷ lệ thất nghiệp lên tới mức 20%, chi tiêu chính phủ tăng trong khi đời sống khó khăn khiến dân chúng bất mãn.

Những yếu tố kinh tế này kìm hãm khả năng Iran có đủ ngân sách cho một cuộc chiến trường kỳ chống lại Mỹ. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc Tehran chỉ "đe dọa suông" với Washington. Iran vẫn nắm trong tay những vũ khí bí mật có thể phát động các đòn tấn công nhằm vào mục tiêu Mỹ bằng cách sử dụng các lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông.

Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ali Khamenei trong buổi cầu nguyện ngày 18/1 tại Tehran. Ảnh: Reuters .

Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Iran rất rộng và đáng gờm, bao gồm các lực lượng cũ như dân quân Hezbollah ở Lebanon, phong trào Hamas tại Palestine cùng các nhóm mới như dân quân Shiite ở Iraq (Lực lượng Tổng động viên - PMU) hay phiến quân Houthi tại Yemen.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) gần đây còn huấn luyện và trang bị cho nhóm Quân đội Giải phóng Hồi giáo Shia (SLA) với 200.000 tay súng dòng Shiite được tuyển từ những nơi như Afghanistan, Yemen, Pakistan để triển khai ra các chiến trường nước ngoài như Syria.

Đặc nhiệm Quds thuộc IRGC chịu trách nhiệm chính trong cung cấp vũ khí và huấn luyện các nhóm dân quân do nước này hậu thuẫn. Bởi vậy, Ilan Berman, phó chủ tịch Hội đồng Chính sách Đối ngoại Mỹ, cho rằng cái chết của tướng Soleimani, chỉ huy đặc nhiệm Quds, sẽ khiến các nhóm dân quân này rơi vào hỗn loạn, ít nhất là trong ngắn hạn.

Các báo cáo tình báo ở Trung Đông cho thấy lực lượng dân quân Iraq đang trong "tình trạng rối loạn" sau khi Soleimani bị hạ sát và không thể sẵn sàng tung đòn tấn công vào các mục tiêu Mỹ hay đồng minh.

Tuy nhiên, cùng với thời gian, Tehran nhiều khả năng sẽ lấy lại quyền kiểm soát các nhóm này và tiếp tục chỉ đạo họ chống lại Mỹ và các đồng minh trong khu vực Trung Đông như Israel, Arab Saudi và Bahrain. Đây là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của thiếu tướng Esmail Ghaani , tư lệnh mới của lực lượng Quds.

Chiến tranh mạng là biện pháp trả đũa khác của Iran nhằm vào Mỹ. Trong nhiều năm, Iran đầu tư mạnh vào phát triển năng lực tác chiến không gian mạng và tổ chức loạt vụ tấn công nhằm vào các công ty dầu khí Arab Saudi cùng các tổ chức tài chính của Mỹ để khẳng định năng lực. Trước khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân tháng 5/2018, Iran ít mở các cuộc tấn công mạng mà tập trung vào thu thập thông tin về chính quyền mới của Mỹ.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cảnh báo Iran có thể mở cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quan trọng của nước này và gây thiệt hại nặng, đồng thời có thể phát động các chiến dịch gây rối loạn trên mạng xã hội. Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa nói rõ về chiến lược ngăn chặn hoặc giảm thiểu thiệt hại từ các cuộc tấn công mạng của Iran.

 

 

'Đế chế đặc nhiệm' bí mật của Iran

Hoạt động của đặc nhiệm Iran tại Trung Đông. Video: CSIS .

Iran sẽ trả đũa phi đối xứng cho cái chết của tướng Soleimani vì chiến thuật này đóng vai trò chủ chốt trong sức mạnh của họ. Lãnh đạo Iran ủng hộ mạnh mẽ với chiến lược bất đối xứng trong những cuộc đối đầu trực tiếp kể từ cuộc chiến tranh với Iraq những năm 1980-1988.

Các biện pháp trừng phạt dai dẳng của phương Tây làm kiệt quệ quân đội chính quy của Iran. Lực lượng này gặp rất nhiều khó khăn khi mua khí tài, phụ tùng và các vật liệu phục vụ hoạt động tác chiến nên không đủ khả năng đáp trả đối xứng với đối thủ.

Thiếu tướng Soleimani được coi là kiến trúc sư của nghệ thuật tác chiến phi đối xứng Iran. Soleimani dành gần 25 năm để xây dựng chiến thuật này, đó là lý do cuộc không kích hạ sát ông khiến lực lượng ủy nhiệm của Iran bị ảnh hưởng nặng nề và khiến Iran thận trọng hơn khi sử dụng tác chiến phi đối xứng.

Theo chuyên gia Berman, Iran trong thời gian tới vẫn có thể cân nhắc về cái giá phải trả cho cách tiếp cận đối đầu với Mỹ tại Trung Đông và dừng các hành vi gây hấn nếu cho rằng cái giá đó là quá cao. Trong trường hợp ngược lại, nghệ thuật tác chiến phi đối xứng mà tướng Soleimani dày công xây dựng vẫn là vũ khí mạnh nhất mà Iran có thể sử dụng trong cuộc đối Trung tâm dịch thuật đầu với Mỹ.

Nguyễn Tiến (Theo National Review )

Trưng bày cổ vật tàu đắm

Hàng trăm cổ vật được trưng bày trong khuôn viên gần 5.000 m2 của Trung tâm phát huy giá trị di sản văn hóa đa năng Quảng Ngãi (Thành cổ Quảng Ngãi) trước Tết Nguyên đán. Đây là một phần trong 4.975 hiện vật từ tàu cổ đắm Bình Châu được công ty Đoàn Ánh Dương khai quật năm 2013.

Không gian trưng bày tái hiện một phần con tàu đắm với chiều dài được 24 m, chiều ngang 5 m.

Nhiều hiện vật trong tàu đắm bị cháy. Các chuyên gia nhận định tàu đắm có thể do hỏa hoạn.

30 loại tiền đồng được tìm thấy trong tàu cổ đắm Bình Châu, trong đó phần lớn là tiền của thời kỳ Bắc Tống - Nam Tống, cổ nhất là tiền đồng "Khai Nguyên thông bảo" thời Đường thế kỷ thứ 7 (khoảng 1.300 năm tuổi)

Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Đình Chiến, nguyên Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia nhận định, các loại tiền đồng cổ này có giá trị rất lớn cho các nhà khảo cổ, nhất là làm căn cứ trong việc xác định niên đại con tàu.

Các em nhỏ ở một trung tâm kỹ năng sống TP Quảng Ngãi được cô giáo đưa đến trung tâm di sản để xem cổ vật.

Ngoài cổ vật, Trung tâm phát huy giá trị di sản văn hóa đa năng Quảng Ngãi còn có Khu Chợ quê với nhiều hoạt động Tết cổ truyền của người Việt như: gói bánh chưng, bánh tét, viết thư pháp… Trải nghiệm trò chơi văn hóa dân gian cùng nghệ nhân nặn tò he, làm gốm, tranh Đông hồ...

Các hoạt động này sẽ diễn ra xuyên suốt Tết Nguyên Đán 2020 và thay đổi thường xuyên theo các chủ đề trong tương lai.

Tiến sĩ Phạm Quốc Quân, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Uỷ viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia, cho biết các cổ vật trên con tàu cổ đắm này phần lớn là đồ gốm sứ thế kỷ 13 (khoảng 700 năm tuổi) được chạm trổ tinh xảo bằng các họa tiết hình rồng, phượng, mây bay…

Các cổ vật được trưng bày trên cát để giống với hiện trạng lúc khai quật, cát biển tràn vào tàu đắm.

Một phần xác tàu được trưng bày.

Ông Đoàn Sung (trái), Giám đốc công ty Đoàn Ánh Dương cho biết, khác với các bảo tàng truyền thống, trung tâm di sản đưa các hiện vật đến gần với công chúng để có thể thưởng thức, trau dồi kiến thức về lịch sử thông qua cổ vật tàu đắm.

Ngoài tàu cổ Bình Châu, trung tâm còn trưng bày nhiều cổ vật từ 8 con tàu cổ đắm khác ở Việt Nam. "Tôi đã sưu Trung tâm dịch thuật tầm những cổ vật này suốt 30 năm qua", ông Đoàn Sung nói.

Chiếc đĩa với hình tượng Vinh quy bái tổ làm bằng gốm Chu Đậu từ thế kỷ 15 (khoảng 500 năm tuổi). "Hoa văn trên chiếc đĩa thể hiện sự công bằng trong khoa cử và truyền thống hiếu học của dân tộc", ông Sung nói.

Bức ảnh tư liệu chụp các công nhân khai quật cổ vật tàu đắm. Sau khai quật, cổ vật được phân chia theo tỷ lệ doanh nghiệp khai quật 67%, Nhà nước 33%.

Honda và Mitsubishi mua lại ôtô lỗi túi khí

Đợt triệu hồi liên quan tới hai trường hợp chết người tại Australia do lỗi túi khí trên xe Honda và Mitsubishi. Các hãng sẽ mua lại các mẫu xe lắp túi khí Takata NADI 5-AT trong khảng 1996 và 2000. Loại túi khí này khác với loại túi khí Takata bị lỗi và đang được triệu hồi với số lượng kỷ lục trên toàn cầu.

Honda Legend, CR-V và Accord sản xuất từ 1998 và 2000 thuộc danh sách. Bên Mitsubisbi là Pajero, Lancer, Express, Mirage và Starwagon.

Toyota cũng từng thông báo triệu hồi mẫu RAV4, cũng như Audi và BMW gọi về sửa chữa một số sản phẩm với lỗi tương tự. Một lượng nhỏ xe Ford, Suzuki và Mazda cũng bị ảnh hưởng.

Trong trường hợp xảy ra tai nạn, túi khí vỡ và một số mảnh kim loại sắc nhọn có thể gây thương vong với người trên xe. Ảnh: The West Australian

Túi khí có thể không hoạt động đúng chức năng trong trường hợp xảy ra tai nạn, khiến các mảnh vỡ văng ra ở tốc độ cao, nguy cơ gây thương vong đối với người trên xe.

Rod Sims, Chủ tịch Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng Australia (ACCC) cho biết: "Hai tài xế đã thiệt mạng sau khi túi khí Takata NADI 5-AT vỡ và làm bắn mảnh kim loại nhọn ra cabin. Chúng tôi khẩn thiết yêu cầu các chủ xe kiểm tra có thuộc diện triệu hồi hay không".

Thực tế, các tài xế được khuyến cáo không tiếp tục lái xe nếu thuộc diện triệu hồi, liên lạc với các cơ quan có trách nhiệm hoặc Trung tâm dịch thuật hãng sản xuất. Các hãng sẽ đưa những xe bị lỗi túi khí tới các địa điểm sửa chữa, thay thế thiết bị và không tính phí.

Các hãng sẽ thỏa thuận mua lại xe bị lỗi theo giá thị trường. Trong thời gian này, hãng sẽ cung cấp phương tiện di chuyển cho các chủ xe, tránh gây bất tiện.

Mỹ Anh (theo CarsGuide, News)

Bệnh viện trực Tết ngày đêm

Bác sĩ Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết thời gian nghỉ Tết Nguyên đán từ ngày 23 đến 29/1, bệnh viện đảm bảo trực 4 cấp gồm lãnh đạo, chuyên môn lâm sàng và cận Trung tâm dịch thuật lâm sàng, hành chính - hậu cần, bảo vệ an ninh trật tự. Trực lãnh đạo giữ điện thoại đường dây nóng, tiếp nhận và chủ động xử lý các phản ánh.

Khoa cấp cứu chuẩn bị nhân lực và phương tiện, sẵn sàng cấp cứu nội, ngoại viện và thảm họa, có kế hoạch đáp ứng bệnh nhân đông đột biến trong những ngày lễ, ngày nghỉ. Các đội cấp cứu chuyên khoa hoạt động theo đội cấp cứu của tua trực, tua sau ứng trực tua trước và đảm bảo liên lạc thông suốt, đáp ứng kịp thời khi có lệnh điều động.

Các khoa lâm sàng thực hiện lịch đi buồng vào ngày lễ và ngày nghỉ. Lãnh đạo khoa theo dõi sát việc khám, phân loại, tiên lượng bệnh cho tất cả bệnh nhân đang điều trị. Cho xuất viện các bệnh nhân ổn định, hội chẩn bệnh nhân nặng và sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu.

Theo bác sĩ Thức, bệnh viện chuẩn bị đầy đủ phương tiện phục vụ, oxy, máu, y dụng cụ, đồ vải, thuốc thường dùng và thuốc cấp cứu chuyên khoa, sẵn sàng các phương án đáp ứng với báo động đỏ, can thiệp vàng. Không để bệnh nhân mổ cấp cứu chờ đợi lâu. Sắp xếp nhân lực hỗ trợ trong trường hợp bệnh nhân đến khám tăng đột biến sau ngày nghỉ.

Bệnh viện Chợ Rẫy cũng hỗ trợ mua vé xe khách để bệnh nhân, thân nhân về nhà khi được xuất viện vào những ngày cận Tết, giúp tiền xe cho bệnh nhân thuộc diện nghèo, cận nghèo. Bếp yêu thương hoạt động liên tục đảm bảo cung cấp suất ăn miễn phí cho thân nhân trong những ngày nghỉ Tết.

Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Giang Huy.

Bệnh viện Bạch Mai cũng tổ chức trực Tết Nguyên Đán Canh Tý 2020 theo 4 cấp. Ông Ngô Quý Châu, Phó giám đốc bệnh viện cho biết sẽ tăng cường nhân lực tại các khoa có bệnh nhân đông như cấp cứu, tim mạch, thần kinh... Mỗi ngày, Bạch Mai bố trí trên 400 nhân viên trực, trong đó có 137 bác sĩ, dược sĩ, còn lại là điều dưỡng, nữ hộ sinh, kỹ thuật viên, hộ lý, học viên... Khoa Dược chuẩn bị đầy đủ thuốc, dịch truyền và hóa chất phục vụ người bệnh. Nhà thuốc bệnh viện đảm bảo hoạt động 24/24h.

Khoa khám bệnh theo cầu được phân công cán bộ trực khám bệnh ngoại trú trong suốt thời gian nghỉ Tết. Khoa Thận nhân tạo đảm bảo duy trì việc chạy thận nhân tạo chu kỳ theo lịch cho người bệnh đúng thời gian quy định. Bệnh viện cũng dự trù đầy đủ máu, chế phẩm máu, trang thiết bị y tế.

Các tổ cấp cứu ngoại viện cũng đã chủ động chuẩn bị cơ số thuốc, dịch truyền, vật tư... Trung tâm dinh dưỡng lâm sàng của bệnh viện cung cấp suất ăn miễn phí cho hơn 800 người bệnh mỗi ngày trong 4 ngày Tết, cung cấp hơn 5.000 suất ăn cho nhân viên, học viên, bảo vệ, nhân viên vệ sinh môi trường...

Khu cấp cứu của các bệnh viện Ung Bướu Hà Nội, Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện K cũng phục vụ 24/24h trong suốt kỳ nghỉ Tết.

Công tác khám chữa bệnh của các bệnh viện hoạt động trở lại bình thường vào ngày 30/1.

Lê Phương - Lê Nga

Nữ sát thủ quyến rũ phát xít

Oversteegen chỉ là một thiếu nữ chưa đầy 17 tuổi khi phát xít Đức xâm lược Hà Lan tháng 5/1940. Cô trở thành thành viên của phong trào kháng chiến Hà Lan, được giao nhiệm vụ che giấu người Do Thái, người bất đồng chính kiến và đồng tính luyến ái trong những ngôi nhà trú ẩn tại Haarlem, cách Amsterdam gần 20 km về phía tây.

Freddie Oversteegen (phải) và Hannie Schaft. Ảnh: North Holland Archives.

Truus cùng em gái 14 tuổi Freddie và sinh viên luật Hannie Schaft, 19 tuổi, là những cô gái đảm nhận vai trò bí mật để làm suy yếu Đức quốc xã trong Thế chiến II. Trong khi các phụ nữ tham gia phong trào kháng chiến chủ yếu làm gián điệp, giải mật mã và đánh máy, ít người dám đảm nhận công việc của bộ ba này: sát thủ ngầm.

Ba cô gái trẻ trang điểm đậm, tô son đỏ tươi đến các quán bar quyến rũ lính Đức quốc xã và dụ họ đến chỗ chết. Hannie tự học tiếng Đức để phục vụ công việc. Xinh đẹp, yểu điệu với mái tóc đỏ và làn da trắng sữa, cô dễ dàng "hạ gục" những tên lính phát xít. Cô rủ họ vào rừng hẹn hò và những đồng đội nam của Hannie mai phục sẵn để kết liễu.

Các cô gái còn giỏi sử dụng súng và dễ dàng hạ gục mục tiêu trong khi đạp xe. Ngoài lính Đức, họ cũng nhắm mục tiêu vào những người Hà Lan thông đồng với phát xít.

Sau khi chiến tranh kết thúc, hai chị em Truus và Freddie từ chối đưa ra con số cụ thể về số mục tiêu đã bị họ kết liễu. "Bạn không bao giờ hỏi một binh sĩ rằng người đó giết bao nhiêu kẻ địch", hai chị em nói.

"Sau chiến tranh, họ bị trầm cảm và thường gặp ác mộng", Sophie Poldermans, tác giả một cuốn sách về bộ ba nữ sát thủ, cho biết.

"Tôi không sinh ra để giết người", Truus nói với Poldermans. "Sau mỗi lần tấn công, tôi thường ngất đi hoặc gục xuống trong nước mắt".

Ngoài việc tiêu Trung tâm dịch thuật diệt lính Đức quốc xã, Hannie còn phá hoại các cơ sở quân sự, đánh bom các đường dây điện và đoàn tàu chở vũ khí. Hai chị em Oversteegen hợp tác chặt chẽ với Hannie trong nhóm 7 chiến binh nhiệt huyết và kiên gan. Tuy nhiên, họ từ chối ra tay khi cấp trên ra lệnh bắt cóc con của quan chức Đức quốc xã cấp cao.

"Chúng tôi chỉ chiến đấu chống lại những kẻ phát xít thực sự chứ không làm hại trẻ em", Truus nói.

Họ gây ra nhiều thiệt hại và giết nhiều lính phát xít đến nỗi Hannie trở thành mục tiêu truy nã của phát xít, được biết đến là "cô gái tóc đỏ". Đích thân trùm phát xít Adolf Hitler ra lệnh bắt cô.

Truus Oversteegen. Ảnh: North Holland Archives .

Hannie nhuộm tóc đen và đeo kính khi lẩn trốn. Ngay cả khi Đức quốc xã cầm tù cha mẹ cô để gây áp lực, Hannie vẫn không ra đầu hàng. Gia đình cô cuối cùng được thả khi phát xít thấy họ thực sự không biết tung tích con gái.

Hannie không may bị bắt vào tháng 3/1945, khi phân phát những tờ báo chống phát xít tại một trạm kiểm soát của Đức quốc xã. Lính Đức ban đầu không biết Hannie là mục tiêu đang bị truy nã, vì cô nhuộm tóc đen, nhưng thân phận của cô dần bị lộ khi chúng giam và tra tấn cô trong tù. Cô bị xử bắn ngày 17/4/1945, chỉ 18 ngày trước khi Hà Lan được giải phóng.

Tư lệnh tối cao quân Đồng minh Dwight Eisenhower truy tặng Hannie Huân chương Tự do. Truus được vinh danh tại Jerusalem vì bảo vệ người Do Thái. Cô và Freddie được Thủ tướng Hà Lan trao tặng Huân chương Huy động Chiến tranh năm 2014.

Truus qua đời năm 2016 ở tuổi 92 còn Freddie qua đời hai năm sau đó, cũng ở tuổi 92. Hai chị em luôn nhớ đến câu chuyện về sự kiên cường của Hannie trong ngày bị xử tử mà cảnh sát và nhân chứng đã kể lại.

Khi phát đạn đầu tiên bị trượt, Hannie nhìn chằm chằm người lính xử tử cô với ánh mắt kiên định. "Đồ ngốc, tôi còn bắn giỏi hơn anh", cô nói.

Phương Vũ (Theo NYPost )

Nữ thẩm phán bị tạt axit và hành trình trở lại đời thường

 

 

Nữ thẩm phán bị tạt axit và hành trình trở lại

Sáng 27 Tết, bà Loan đang tất bật hoàn thành nốt công việc cuối năm thì điện thoại reo. "Mời cô mùng 8 Tết về Bắc Giang giao lưu cùng các bệnh nhân bỏng", dòng tin ngắn ngủi gửi đến từ Hải, cô gái 35 tuổi song đã phải "chiến đấu" qua nhiều ca phẫu thuật đến nỗi không nhớ nổi để cứu vớt phần nào ngoại hình sau khi bị tẩm xăng đốt.

Hải là một trong số rất nhiều nạn nhân được bà Loan truyền cảm hứng chữa trị trong suốt 15 năm qua. "Cố lên cháu, sau lần này nữa thôi là sẽ được như cô bây giờ", bà Loan thường nói với Hải và nhiều người khác như vậy trước mỗi ca họ phẫu thuật.

Bà Loan, 55 tuổi, hiện là phó tổng biên tập Tạp chí Toà án nhân dân. Tốt nghiệp đại học Luật, bà Loan về công tác ở TAND quận Hai Bà Trưng, Hà Nội khi 24 tuổi. 16 năm sau, khi bà Loan đang được quy hoạch làm Phó chánh án thì bị tạt axit trước cửa nhà. Hung thủ là nguyên đơn trong một vụ án dân sự về tranh chấp đất đai bà xử trước đó.

Bà Nguyễn Thị Kim Loan. Ảnh: Phạm Dự.

Sau 61 ngày cấp cứu mới biết mình thoát chết, bà Loan nhận kết luận bị thương tật 61% vĩnh viễn. Là người lạc quan nên khi bác sĩ khuyên chỉ giữ được đôi mắt sáng, bà vẫn quyết tâm phải được nhiều hơn thế.

Đồng hành cùng bà Loan trong suốt 43 ca phẫu thuật ở Việt Nam và Singgapore là chồng, người mà bà cho rằng "phải được đưa vào sách đỏ". Hai người quen biết từ thời học phổ thông rồi bén duyên nên có sự thấu hiểu lẫn nhau.

Khi chồng định làm theo lời bác sĩ đập hết gương trong nhà để vợ khỏi tự ti, bà đã ngăn cản. Bà Loan nói "phải đối diện với thực tại" thì mới có thể vươn xa ở tương lai. Hơn 10 năm trước, bà luôn dành ra 6 tiếng mỗi ngày để ngồi trước gương tập luyện dãn cơ bằng cách há miệng, nhau mày, nghiêng đầu. Bên cạnh việc tập theo giáo án của bác sĩ, bà còn tự đọc sách để tìm ra các phương pháp chữa trị khác nhau.

Nhiều lúc bà Loan cảm giác khuôn mặt mình giống như một bức tượng điêu khắc, được các bác sĩ cắt gọt không chừa một chỗ.

Vừa nhận tin báo đỗ cao học thì bị tạt axit nên bà Loan phải bảo lưu. Một năm sau, bà đăng ký học trở lại và xen kẽ giữa các đợt học là những ca phẫu thuật, có ca kéo dài đến hơn 12 tiếng. Tuy vậy bà luôn sắp xếp thời gian phẫu thuật hợp lý để không ảnh hưởng đến học tập. Để tránh những ánh mắt dò xét của mọi người xung quanh, bà Loan tự thiết kế cho mình bộ quần áo theo kiểu phụ nữ Hồi giáo che kín mít. Có lần thầy giáo tưởng là người nước ngoài nên hỏi bà nghe tiếng việt có hiểu không khiến cả lớp cười ồ lên.

"Tôi chưa một lần nhắc đến kẻ đã tạt axit mình. Tôi thấy nhiều nạn nhân mất nhiều công sức thù oán, đấu tranh với kẻ đã hại mình để rồi tất cả đều đau khổ. Hơn nữa có đấu tranh cũng không làm mình lành lặn như trước. Với suy nghĩ đó của tôi, chồng và hai con cũng không bị nhồi vào đầu những suy nghĩ tiêu cực", bà Loan nói.

Bà Loan (phải) trong bộ trang phục Hồi giáo che kín mặt để đi học. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

9 năm điều trị, chưa một lần bà Loan rơi nước mắt vì đau hay tuyệt vọng. Lần duy nhất bà khóc bởi con gái vào viện mà không nhận ra mẹ. "Vừa nhìn thấy tôi, con gái thứ hai khóc thét lên. Nó nói cô không phải mẹ Loan xinh của con. Vài phút sau khi bỏ chạy vào nhà vệ sinh gào khóc, tôi tự trấn tĩnh, quay lại thủ thỉ nói chuyện để con gái nhận ra giọng mẹ".

Quyết tâm trở lại công việc thẩm phán xét xử nhưng bất thành, nên bà Loan được sắp xếp nghiên cứu chuyên môn ở Viện khoa học xét xử - TAND tối cao. Thời gian đó bà cùng tham gia xây dựng Bộ luật tố tụng dân sự 2015 và nhiều thông tư hướng dẫn liên quan. Sau 2 năm, bà được luân chuyển về vị trí bây giờ.

Không muốn nhiều người gặp hoàn cảnh như mình phải dừng lại, bỏ phí tương lai, bà Loan không từ chối hướng dẫn phục hồi bất kỳ ai và cũng chưa từng hỏi một nạn nhân nào tại sao bị như vậy. "Tôi rất kỵ khi nhắc về những điều tồi tệ đã xảy ra. Tôi chỉ muốn giúp họ có suy nghĩ tích cực và điều quan trọng nhất là truyền đạt lại các phương pháp điều trị khoa học tôi đã từng được các bác sĩ đầu ngành chỉ dạy", bà Loan chia sẻ.

"Tôi bị chồng tẩm xăng đốt cách đây 6 năm, thương tật 95%, hoại tử hai bàn tay. Trong lúc tuyệt vọng nhất, muốn buông xuôi tất cả thì được cô Loan truyền cảm hứng để vươn lên. Tôi được cô chỉ dạy nhiều cách tập phục hồi và gieo nhiều suy nghĩ tích cực. Bây giờ tôi đã tự làm việc để nuôi sống bản thân và hai con nhỏ", Nguyễn Thị Hải (35 tuổi, Bắc Giang) nói.

Hiện bà Loan chỉ còn bốn tháng là nghỉ hưu. Bà muốn tranh thủ quãng thời gian ít ỏi này để cống hiến hết mình cho công việc. Bà sau đó sẽ lui về chăm sóc chồng con và giúp đỡ Trung tâm dịch thuật nhiều người không may bị rơi vào hoàn cảnh éo le như bà để họ "vượt lên chính mình".

'Không nên thả cá chép ngày ông Công, ông Táo'

Ngày ông Công, ông Táo (23 tháng chạp Âm lịch), ông Trần Đình Sơn, Phó ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ với VnExpress những điều nên làm và không nên làm.

- Ngày lễ ông Công, ông Táo của người Việt có nguồn gốc từ đâu, thưa ông?

- Từ thời thượng cổ, do khiếp sợ thiên tai nên con người đã tôn thờ các hiện tượng tự nhiên như đất, nước, gió, lửa, núi, sông, mặt trời... Dần dần, việc tôn thờ này trở thành tín ngưỡng dân gian thờ cúng các thần linh. Khi chế độ quân chủ quyền chế của các triều đại phong kiến hình thành, vua chúa vì muốn xác lập quyền lực là thiên tử, con trời nên ban tước hiệu cho các thần linh, biến họ thành những người có nhân cách, phẩm bậc rõ ràng.

Từ đó như nhiều vị thần linh khác, ông Công (thổ công) là thần đất, được tôn xưng là phước đức chính thần. Các quốc gia thuộc nền văn minh lúa nước rất tôn trọng thần đất để cầu mong mùa màng bội thu, người và vật phát triển thịnh vượng, no ấm, an vui. Người dân tôn thờ ông Công như vị thần ban phước tài lộc cho mọi ngành nghề trong xã hội.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn ông Táo (Táo quân) được dân gian tôn xưng là Đông Trù tư mạng định phước táo quân tôn thần, là vị thần chuyên việc nấu nướng, ăn uống. Theo quan niệm dân gian, hơn nửa táo quân không chỉ quản lý việc ăn uống sinh hoạt trong gia đình mà còn có nhiệm vụ ghi chép việc thiện ác của gia chủ để cuối năm báo cáo Thiên đình. Thượng đế sẽ căn cứ vào báo cáo của Táo quân để ban phước hoặc giáng họa cho người dân nhằm khuyến thiện trừng ác.

Người dân cũng quan niệm Táo quân là thần bảo hộ cho thiếu nhi, việc thờ cúng rất được phụ nữ quan tâm, với niềm tin gia đình sẽ êm ấm, thịnh vượng, con cháu khỏe mạnh, an lành. Thậm chí, sự tích Táo quân còn được người dân Việt Nam dựng thành huyền tích "một bà, hai ông" gồm thần đất, thần nhà, thần bếp.

- Lễ cúng ông Công, ông Táo từ xưa đến nay đã thay đổi thế nào?

- Từ xa xưa đến nay, người Việt duy trì tục lệ cúng tiến ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm. Trước đây, có thể do đời sống nông nghiệp là chủ yếu, việc cúng lễ còn có ý nghĩa khép lại năm cũ, sửa soạn nhà cửa làm lễ tất niên, đón rước tổ tiên về ăn Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới.

Việc tôn thờ ông Công, ông Táo ở nước ta đã có từ mấy nghìn năm, được truyền nối từ đời này sang đời khác, với mục đích sâu xa là nhắc nhở mọi người biết sống theo đúng luân thường, đạo lý từ gia đình đến khi ra ngoài xã hội. Dân gian tin rằng luôn có những vị thần linh theo dõi, ghi chép công việc hàng ngày của mỗi người, nên muốn có cuộc sống an vui, thịnh vượng thì con người phải tránh làm điều ác, siêng làm điều thiện, bảo vệ môi trường thiên nhiên.

Ngày nay, do công nghiệp phát triển nhanh làm thay đổi đời sống vật chất, các giá trị văn hóa truyền thống bị phai nhạt. Xã hội ngày càng ưa chuộng hình thức hơn, ít quan tâm đến giá trị tinh thần trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Người dân nên phóng sinh, đốt vàng mã thế nào trong ngày cúng ông Công, ông Táo?

- Việc cúng lễ thần linh, phật, thánh, tổ tiên thì điều quan trọng nhất là thành tâm cầu nguyện, "lễ bạc, lòng thành" là tốt nhất. Việc thả cá chép để đưa ông Táo về trời ở miền Bắc hoặc đốt ngựa giấy, tranh giấy ở miền Nam chỉ là xưa bày ra vậy nên ngày nay làm theo thôi. Quan niệm dân gian là thả cá chép cung cấp phương tiện cho ông Táo về trời, chứ không có ý nghĩa phóng sinh như trong Phật giáo.

Ngày nay ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân ở các đô thị ngày càng trầm trọng. Vào ngày cúng ông Táo, người dân không nên đốt vàng mã trong các nghi lễ cúng tế. Đốt vàng mã phải được xem là hủ tục Công ty dịch thuật Đồng Nai mà mỗi người cần có ý thức loại bỏ.

Còn việc phóng sinh, cần hiểu đúng theo ý nghĩa ban đầu là con người gặp vật nuôi quý hiếm bị bắt, bị nạn thì tìm cách giải thoát, cứu nạn rồi thả về môi trường tự nhiên. Hoặc nếu muốn phóng sinh thì nên mua lại những loại chim, cá sắp bị giết thịt rồi thả về tự nhiên. Việc mua các loài vật, nhất là loài gây hại môi trường và mang thả xuống sông, hồ thì không phải là phóng sinh mà còn làm hại tự nhiên. Vì vậy, theo tôi không nên thả cá hoặc phóng sinh trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Ông có lời khuyên gì với mọi người khi sắm sửa lễ cúng?

- Nhiều nghi lễ trong ngày ông Công, ông Táo trước đây được sinh ra từ đời sống nông nghiệp, nhưng đời sống hiện đại ngày nay đã không còn phù hợp, nên từ bỏ. Thay vì đốt vàng mã, mua cá về thả sông..., mỗi người nên chăm chút cho căn bếp nhà mình.

Ngày ông Công, ông Táo có ý nghĩa rất quan trọng với căn bếp của mỗi gia đình. Trong bếp nên dành một chỗ nhỏ thờ các vị này, sao cho vừa ấm cúng, vừa không quá tốn kém. Mỗi khi thành viên trong gia đình nhìn thấy sẽ có ý thức vun đắp cho căn bếp cũng như bữa ăn gia đình. Thay vì lo sắm sửa mâm cao cỗ đầy, mỗi gia đình nên cùng làm bữa cơm đơn giản để có nhiều cơ hội trò chuyện với nhau bên bếp lửa, cùng nhau ăn bữa cơm sau những ngày bận rộn.

Mỗi nhà chỉ nên sắm một tuần trà, ít hoa quả, bánh kẹo để làm lễ cúng ông Công, ông Táo, không nên bày cỗ bàn linh đình. Bởi tục thờ ông Công, ông Táo là để nhắc nhở mỗi người sống lương thiện, hướng về ông bà, tổ tiên.